TERUG NAAR NIEUWSOVERZICHT

10 Tips voor een gezonde en vitale kantooromgeving

Geplaatst op 31 oktober 2018

De visie van Wim Pullen: 10 tips voor een gezonde en vitale kantooromgeving.

We zullen altijd naar kantoor blijven gaan, ondanks voorspellingen die het tegendeel lieten zien. Het grootste deel van de medewerkers (zo’n 75%) blijft de gehele dag op een kantoor werken, terwijl de overige 25% thuiswerkt, onderweg is of op een andere locatie werkt. Daarnaast blijven medewerkers het belangrijkste bedrijfskapitaal, waardoor verloop en verzuim gevoelige kostenposten blijven. Het binden en duurzaam inzetbaar houden van medewerkers vormt daarom een belangrijk organisatiedoel. Maar welke aspecten in de kantooromgeving hebben dan de meeste invloed op de gezondheid en vitaliteit van de medewerker?

Invloed inrichting en indeling kantoorgebouw

CONSULT las het artikel van Japke D. Bouma, eindredacteur en columnist bij NRC Handelsblad over het interview met Wim Pullen, directeur van het Center for People and Buildings (CfPB). Hij onderzoekt samen met de TU Delft hoe de inrichting en indeling van een kantoorgebouw de gezondheid en het welbevinden kan beïnvloeden. Het binnenkort te publiceren boekje van het CfPB ‘De invloed van kantoren op vitaliteit: wat weten we nou echt?’ geeft een overzicht van het huidige wetenschappelijke bewijs voor de invloed van de kantoorinrichting op de gezondheid en het welbevinden van kantoorgebruikers. Het boekje is gebaseerd op een systematisch literatuuronderzoek uitgevoerd door Susanne Colenberg (CfPB) en Tuuli Jylhä (TU Delft). Dit onderzoek is aangeboden voor publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift.

We hebben de 10 belangrijkste aandachtspunten voor u op een rij gezet.

1. Planten en/of uitzicht op natuur

Ongeveer de helft van de uit de literatuur bekeken onderzoeken heeft aangetoond dat uitzicht op groen een positieve invloed heeft op gezondheid. Planten in de werkomgeving leveren een positieve bijdrage aan het herstel van stress en ze hebben een luchtzuiverende werking. Naast ‘echt’ groen in de kantooromgeving, werkt uitzicht op ‘kunstmatige’ natuur (bijv. schilderijen van landschappen) ook. Meetbare effecten die in de onderzoeken werden gevonden voor het uitzicht op natuur zijn onder andere lager verzuim, minder slaapproblemen en minder mentale vermoeidheid.

2. Licht in de fysieke werkomgeving

In relatie tot gezondheid speelt licht een belangrijke rol. Wist u bijvoorbeeld dat een 55-jarige meer dan twee keer zoveel licht nodig heeft als een 25-jarige?¹ De invloed van lichtsterkte in de vorm van de hoeveelheid lux, invalshoek in de vorm van direct of indirect licht, reflectie van licht, de kleurtemperatuur en de invloed van echt of kunstmatig daglicht hebben invloed op de productiviteit van een kantoorgebruiker.
Diverse studies naar de gezondheidseffecten van licht op de werkplek tonen aan dat de hoeveelheid daglicht op de werkplek de slaapkwaliteit bevordert en dat onvoldoende verlichting of verstorende reflecties kunnen leiden tot oogirritatie of slecht zicht en belemmering van de werkprocessen. Direct én natuurlijk daglicht is de beste combinatie. En als er dan toch wordt gekozen voor kunstmatig daglicht, dan heft blauw licht (licht dat het licht op een zonnige, heldere dag nabootst) positieve effecten op alertheid, vermoeidheid in de avond, slaapkwaliteit en slaapduur.

3. Akoestiek en geluid

De meeste onderzoeken gaan in op de kwaliteit van het geluid. De wetenschappelijke onderzoeken die zijn uitgevoerd naar het geluid zélf – en dat waren er niet veel – kijken naar het geluidsniveau, spraakverstaanbaarheid en de mate van geluiddemping. Deze drie thema’s zijn in verband gebracht met gezondheid in kantoren. Meer geluid en lawaai in een kantooromgeving leidt tot meer mentale vermoeidheid, negatieve afleiding en ergernis onder kantoorgebruikers. Het toevoegen van meer geluidsabsorberende panelen leidt juist tot een afname van negatieve afleiding en stress.

4. Gebouwkenmerken en de fysieke gezondheid

De inrichting van steeds meer kantoren stimuleert medewerkers om vaker te bewegen. Te denken valt aan bijvoorbeeld het clusteren van faciliteiten zoals pantry’s zodat de loopafstand groter wordt, trappen in het zicht om het gebruik te bevorderen en de trappenhuizen zelf aantrekkelijker maken door het toevoegen van (dag)licht en posters of schilderijen.

5. Geef medewerkers meer individuele controle in de werkomgeving

Als medewerkers het gevoel hebben dat zij zelf de controle hebben over de werkomgeving, levert dit een positieve bijdrage aan het psychologisch welbevinden. De mate van privacy bepalen, een raam kunnen openen of sluiten en zelf iets kunnen veranderen aan je werkplek; het draagt allemaal bij aan de vitaliteit van de medewerker. De grotere mate van controle blijkt in het algemeen een positieve invloed te hebben op het psychisch welbevinden. Medewerkers rapporteerden tevens minder gezondheidsklachten.

6. Maak niet te veel werkplekken

Wanneer er te veel werkplekken zijn in een te kleine ruimte, zitten de medewerkers te dicht op elkaar. Het beste is om medewerkers minimaal anderhalve meter van elkaar te plaatsen op minimaal vijf vierkante meter. Een kleine ruimte met een hokje per werknemer kan meer het gevoel van rust geven dan een grote open ruimte. Te veel mensen in een open ruimte kan leiden tot onrust en geluidsoverlast. Als er dan toch wordt gekozen voor een grote open ruimte met veel medewerkers, dan dienen er duidelijk afspraken te worden gemaakt voor telefoneren en met elkaar overleggen.

7. Betrokken medewerkers

Als een organisatie besluit om te verbouwen of te verhuizen: betrek de medewerkers bij de (nieuwe) indeling van het gebouw. Vraag aan de medewerkers wat zij van het gebouw vinden en wat er eventueel verbeterd kan worden. Het is hierbij van belang dat daadwerkelijk iets wordt gedaan met de aanbevelingen.

8. Actief meubilair

Ondanks dat het bewijs voor effectiviteit nog erg schaars is, staat vast dat zit-stabureaus die elektrisch verstelbaar zijn een positief effect hebben op de gezondheid van de gebruikers. Het helpt om rugpijn te verminderen en je gezonder (betere bloedwaarden!) en fitter te voelen op kantoor. Daarentegen is ook aangetoond dat verstelbare stoelen en ander alternatief zitmeubilair nauwelijks bijdraagt aan het werkgeluk.

9. Mix van werkplekken

Als aanvulling op punt 6: zorg dat er naast voldoende werkplekken ook werkplekken zijn voor verschillende activiteiten. Creëer verschillende ruimten waar men samen kan werken (projectkamers), kan overleggen, geconcentreerd kan werken (bibliotheek) en kan telefoneren. Hierdoor is er minder afleiding en onrust onder de kantoorgebruikers.

Naast deze belangrijke tips van het CfPB is het van belang om vooral dus verder te kijken dan alleen duurzaamheid. Het tiende aandachtspunt voor een gezonde en vitale werkomgeving komt van CONSULT zelf.

10. Een duurzaam gebouw is nog geen gezond gebouw

Het thema duurzaamheid staat bij veel organisaties hoog op de agenda. In 2023 moet ieder kantoor groter dan 100 vierkante meter minimaal energielabel C hebben en per 2019 geldt er in het kader van het activiteitenbesluit Milieubeheer een Informatieplicht. Met goede isolatie, simpele ledverlichting en het anders inregelen van de bestaande ventilatie, voldoet een kantoorgebouw al snel aan energielabel C. Echter zijn de normen voor comfort niet vastgelegd in wet- en regelgeving. Er kan worden voldaan aan de duurzaamheidseisen, maar een laag ventilatievoud of een verkeerde lichthoeveelheid kan van invloed zijn op het functioneren van medewerkers, bijvoorbeeld in de vorm van productiviteitsvermindering of absenteïsme. Het is nog niet vast te stellen of en in welke mate dit invloed heeft op belangrijkste kantoorgerelateerde beroepsziekten als RSI en Burn-out. De maatregelen voor duurzaamheid en gezondheid moeten elkaar gaan versterken in een kantooromgeving, dat is beter voor het verdienmodel van verhuurder én huurder.

Een duurzaam kantoor is nog geen gezond kantoor (2018), interview met Stef Weekers in Vastgoedjournaal.


¹ Roelofsen, P. (2016). Modelling relationships between a comfortable indoor environment, perception and performance change. Delft.

Deel dit bericht:

Meer ontdekken?

Contact

Ptolemaeuslaan 80
3528 BP Utrecht
Postbus 4052
3502 HB Utrecht
T : +31 (0) 30 287 53 00
E: consult@am.nl
KvK: 30224151